Κάθε χρόνο η Ελλάδα μας καίγεται. Πολλά παιδιά παρακολουθούν τις φωτιές από την τηλεόραση ή τις ζουν κοντά τους. Ακόμη, έχει πιάσει φωτιά το μέρος όπου βρίσκονται.
Πώς αντιμετωπίζουμε τα παιδιά σε αυτές τις περιπτώσεις και πώς τους μιλάμε; Σε αυτό το σημείο, να τονίσω ότι δε θα σας εκδηλώσουν όλα τα παιδιά την ανησυχία τους, επειδή υπάρχουν παιδιά εσωστρεφή. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να εκμαιεύσετε την ανησυχία τους. Το τραύμα μπορεί να προκληθεί από τον φόβο ή το σοκ τους.
- Εάν το παιδί έχει δει τις φωτιές στην τηλεόραση ή σε οποιοδήποτε άλλο μέσο, περιορίστε την έκθεση αυτή δραστικά. Δε χρειάζεται να το κάνετε απότομα ή να του κλείσετε βίαια την τηλεόραση. Προτείνετε να σας βοηθήσει σε κάποια δουλειά, βγείτε μια βόλτα και γενικά απασχολήστε το με κάτι. Οι επαναλαμβανόμενες εικόνες καταστροφής, τραυματίζουν τα παιδιά, καθώς δεν μπορούν να επεξεργαστούν ότι πρόκειται για την ίδια είδηση. Νομίζουν πως εκδηλώνονται φωτιές παντού.
- Ρωτήστε τα τι γνωρίζουν ήδη. “Τι παρακολουθούσες τώρα στο tablet; Τι έγινε ;” Από τον τρόπο που σας απαντά, θα καταλάβετε την ανησυχία του ή το άγχος του. Στα εσωστρεφή παιδιά θα καταλάβετε την ανησυχία τους από τις παύσεις που μπορεί να κάνουν ( για να διαχειριστούν το άγχος τους) ή από τις μονολεκτικές απαντήσεις ή αν μιλάνε ψιθυριστά. Από τη συζήτηση μαζί τους θα μπορέσετε να διορθώσετε τυχόν λάθη σε αυτά που σκέφτεται, παρανοήσεις ή υπερβολές.
- Εστιάστε σε εκείνους που βοηθούν ώστε να σβήσει η φωτιά. “Είδες πόσοι πυροσβέστες έχουν πάει στη φωτιά; Σίγουρα είναι εκεί και η Αστυνομία για τους κατοίκους της περιοχής.” Ίσως, χρειαστεί να πείτε κι ένα αθώο ψέμα, ώστε να εστιάσετε στον έλεγχο της κατάστασης και στην προστασία.
Στην περίπτωση που το παιδί έζησε τη φωτιά τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά.
- Αποδεχτείτε και επικυρώστε τα συναισθήματά τους. “Είναι φυσιολογικό να φοβάσαι, να θυμώνεις ή να στεναχωριέσαι. Τώρα είμαστε εδώ και είμαστε ασφαλείς”.
- Διατηρήστε σταθερή την καθημερινή σας ρουτίνα. Η προβλεψιμότητα προσφέρει ασφάλεια στα παιδιά . Καταλαβαίνουν άμεσα ότι αυτό που έζησαν πέρασε, για αυτό συνεχίζουν ό,τι έκαναν και πριν.
- Αγκαλιάστε τα περισσότερο. Έρευνες δείχνουν ότι μετά από μία τραυματική εμπειρία, τα παιδιά έχουν περισσότερη ανάγκη από σωματική επαφή. Ένα χάδι στο κεφάλι ή στον ώμο, μια αγκαλιά, ένα φιλί στο μάγουλο, λειτουργούν λυτρωτικά για εκείνα.
- Ενθαρρύνετε τη μη λεκτική έκφραση. Ζητήστε τους να ζωγραφίσουν κάτι, να γράψουν μια ιστορία ή παίξτε ένα παιχνίδι ρόλων. Το παιδί θα αποφασίσει το θέμα και τους ρόλους. Με αυτό τον τρόπο θα εκφράσει το τραύμα που πιθανόν κουβαλάει. Ζητήστε του να σας πει τι ζωγράφισε ή έγραψε. Μην ακυρώσετε κανένα συναίσθημά του ή σκέψη του. Αφήστε το να μιλάει εκείνο περισσότερο. Από τη συζήτηση θα μπορέσετε να απαλύνετε την ανησυχία του και την έντασή του. Να είστε προετοιμασμένοι από πριν για το τι να περιμένετε και πώς να παρέμβετε.
Σε περίπτωση απώλειας ανθρώπου λόγω της φωτιάς, ζητήστε εξειδικευμένη βοήθεια. Ένας ειδικός θα σας βοηθήσει εάν δείτε αλλαγές στο παιδί ή στα παιδιά σας.
Αλλαγές στη συμπεριφορά, στον ύπνο ή στο φαγητό μπορεί να σηματοδοτούν τραύμα. Ζητήστε καθοδήγηση από ειδικούς για την αντιμετώπιση.
Επιπλέον, η Γραμμή Υποστήριξης “Μαζί για το παιδί” (τηλ 115 25) είναι ιδανική. Η “Τηλεφωνική Γραμμή Μέριμνας” (210-6463622) προσφέρει ψυχολογική στήριξη σε παιδιά που έχουν βιώσει απώλειες λόγω πυρκαγιών. Προσωπικά, καταφεύγω και στον Πνευματικό μου, ο οποίος γνωρίζει κάθε φορά πώς να με ηρεμεί.
Εύχομαι στην πολυπαθή χώρα μας, οι φωτιές να σταματήσουν κι επιτέλους να απολαύσουμε την υπέροχη χώρα στην οποία κατοικούμε. Είναι στο χέρι μας.
Την αγάπη μου.
